Eğitim takvimi   |    İş olanakları    |    English
:: Yazarlar ::
    STRATEJİK PLANLAMA
  STRATEJİK PLANLAMA : GELECEĞE TUTULAN IŞIK


Şaban Çobanoğlu

Dil ve İletişim Uzmanı


“Nereye gittiğini bilen adama herkes yol açar.”

Ralph Valdo Emerson



Bir yerlere ulaşmanın ik adımı, olduğumuz yerde kalmayacağımıza dair bir karar oluşturmamızdır. Bireysel, kurumsal ve yönetsel açılardan parlak bir gelecek düşleyen girişimcilerimiz, geleceğin belirsizliklerine stratejik planlama becerilerini geliştirerek ışık tutabilirler. Stratejik planlama bireysel bilinçlenmemize anlamlı katkılar sağladığı kadar, kurumsal hedef ve vizyonlarımızın gerçekleşmesinin de teminatı olabilecek bir kavramdır.

Strateji, belirli bir hedefe ulaşabilmek için kullandığımız yöntem ve taktiklerin bütünü şeklinde tanımlanabilir. Bir bireyin veya bir örgütün bulunduğu konum ile ulaşmak istediği hedef arasındaki en kısa ve güvenilir hat stratejik planlama noktasından geçmektedir. Bir başka ifade ile strateji, geleceği okuma becerisi doğrultusunda atılacak adımların yol haritasından ibarettir.

  STRATEJİK PLANLAMANIN PÜF NOKTALARI


“Amaçlar, son bitim tarihi olan düşlerdir .”

Diana S. Hunt

Zihinsel faaliyeleri ve algı düzeyi normal sınırlarda olan ilgili kimseler, kendilerinin ve örgütlerinin stratejik planlamasını yapabilir. Stratejik planlamanın hazırlanması ve uygulanması o kadar karmaşık bir süreç değildir. Sorulması gereken bazı temel sorularla, takibedilmesi gereken yol haritasının bilinmesi yeterlidir. İşin detaylarını strateji uzmanlarına bırakarak, konunun özünü ortaya koymamıza yardımcı olan temel soruları birlikte inceleyelim:   

  1. NEREDE BULUNUYORUZ ?



Stratejik planlama aşamasında, “Neredeyiz?” sorusu, mevcut durumun belirlenmesi açısından son derece hayati bir sorudur. Bu aşamada kuvetli ve zayıf noktalarımız, geleceğimize yönelik fırsat ve tehditlerle birlikte iç ve dış çevrenin durumu gerçekçi bir yaklaşımla ortaya konur. Bütün bu unsurların gelecekte bizi nasıl etkileyebileceği, dikkatli bir şekilde analiz edilir. Kısaca, içinde bulunduğumuz ortamın net bir fotoğrafı çekilerek, nerede konuşlandığımız konusunda gerçekçi ve güvenilir bir analiz yapılır.

   2. NEREYE GİTMEK İSTİYORUZ?



Hangi limana gideceğine karar veremeyen bir adama hiç bir rüzgar yararlı olamaz!”

Stratejik bakımdan nerede bulunduğumuza dair doğru bir analiz yaptıktan sonra, sıra “Nereye gitmek istiyoruz? ” sorusuna gelir. Bizi ulaşmak istediğimiz stratejik hedeflere götüren çok önemli anahtar terimler vardır: Misyonumuz, vizyonumuz, hayatımıza anlam katan ilke ve prensiplerimizle birlikte stratejik hedeflerimiz bu kilit kavramlar arasında sayılabilir. Ne yazık ki, bu terimlerin anlamlarını yeterince kavrayabilmiş değiliz. Konumuza ışık tutabilmesi açısından bu kavramları biraz açalım:

Misyon, bir kurumun varlık sebebidir.

•  Kurumun ne yaptığını,

•  Nasıl yaptığını,

•  Kimin için yaptığını açıkça ifade etmelidir.

Kişisel anayasamız anlamına gelen misyonumuzu kendimiz belirleyebiliriz. Ancak, İşletmelerimizin misyonunu mümkün olduğunca bir stratejik planlama uzmanı danışmanlığında belirlemekte yarar vardır. Bir kurumun misyonu hazırlanırken dikkate alınması gereken bazı kıstaslar vardır:

•  Misyon kısa, net ve çarpıcı olmalıdır.

•  Amacımızı kesin bir dille ortaya koymalıdır.

•  Görev ve yetkileri tam olarak belirtmelidir.

•  Hizmet sunulan kişi, kurum ve ürünler vurgulanmalıdır.

Vizyon ise, Kişinin ve kurumun geleceği ile birlikte ideal hedeflerini de sembolize eden bir kavramdır. Anlamlı bir vizyon ifadesinin yazılması şu koşullara bağlıdır:

    • İdeal olmalıdır.
    • Yüreklerde ve vicdanlarda yer bulmalıdır.
    • Kısa, net ve anlaşılır olmalıdır.
    • Özgün olmalıdır.
    • Kişiye aidiyet duygusu telkin etmelidir.

İlkelerin belirlenmesinde esas alınan ölçütlerimiz ise,

•  Kurumun çalışma felsefesi,

•  Temel değerleri,

•  Standartları ve inançlarından ibarettir.

 

“Nereye gitmek istiyoruz?” sorusuna cevap ararken, stratejik amaç ve hedeflerin göz önüne alınması kaçınılmazdır. Stratejik amaç, belrli bir zaman dilimi içinde kişlerin ve örgütleri ulaşmayı düşündükleri ideal noktanın neresi olduğunu gösteren bir kavramdır. Gidilecek noktayı planlarken, süreci bir takvime bağlamyı ihmal edemeyiz. Ayrıca, stratejik amaçlar ulaşılabilir ve gerçekçi bir anlayış temelinde şekillendirilmelidir. Bir başka şekilde ifade edecek olursak, Strataejik hedefler iddialı olmalı ama imkansız olmamalıdır.

  3. GİTMEK İSTEDİĞİMİZ YERE NASIL ULAŞABİLİRİZ ?


“Kıyıyı gözden kaçırmaya cesaret edemeyenler, yeni okyanuslar keşfedemezler!”

Andre Gide


“Gideceğimiz hedefe nası ulaşabiliriz ?” sorusu stratejik planlamanın önemli ancak uygulaması zor olan bir aşamasını temsil eder. Detaylı iş planları, maliyetlendirme faaliyetleri ve değişik projeler, stratejik hedeflerimize ulaşma yöntemlerini gösterir. Bu süreçte kişi ve birimlerin rol ve sorumlulukları ile birlikte yetkilerini de belirlenmelidir. Hedefe ulaşabilmek için, faaliyet ve projelerin öncelik sırasına konulması öngörülmelidir. Mevcut kaynaklar esas alınarak, plan ve projeler üretilmelidir. İlgili kişi ve kuruluşlar arası işbirliği ve iletişimin sağlanmasına önem verilmelidir.

  4. BAŞARIMIZI NASIL İZLER VE DEĞERLENDİRİRİZ ?


Yapılan işlerin ve gelinen noktanın doğru tayin edilebilmesi için geçerli ve tutarlı bir izleme ve kontrol mekanizması kurulmalıdır. Ölçüm ve değerlendirmeler güvenilir analizlere tabi tutularak, ilgili kişi ve birimlere geri bildirimde bulunulmalıdır. Stratejik hedeflere ulaşma yolunda ilerleme hızınımızın beklentilere uygun olup olmadığı ancak bu yolla anlaşılabilir.

Beklenmeyen ve arzu edilmeyen sonuçlar ortaya çıkmışsa, esnek davranılarak planlar yeniden gözden geçirilmelidir. Böylece kurumsal öğrenme ve sürekli iyileşme süreci de devreye sokulmuş olur. İzleme ve değerlendirme aşamasında cevabını aramamız gereken temel sorulara bir göz atalım:

•  Şu ana kadar ne yaptık?

•  Uygulamalarımız ne kadar etkili oluyor?

•  Neleri değiştirmemiz, neleri geliştirmemiz gerekiyor?

•  Gözden kaçan hususlar var mı?

Kontrol ve değerlendirme yoksa, stratejik planlar bir şablon ve belge olmaktan öteye geçemez . Her alanda gösterilen performansın izlenmesi, değerlendirme faaliyetinin esasıdır. Bu konuda titiz davranılmazsa, elde edilen sonuçların stratejik amaçlarla ne ölçüde örtüştüğü sağlıklı bir şekilde ortaya konamaz.

  SONUÇ


Kurumsal ve bireysel yaşantımızın stratejik hedefler doğrultusunda planlanabilmesi bilinçli bir yaşantı, sağlıklı bir gelecek ve kurumsal verimliliğin esasıdır. İnsan, kurum ve ülkelerin gelecekteki hayallerinin gerçekleşmesi var oluş felsefeleri, ilke ve prensipleri doğrultusunda stratejik planlarını oluşturmalarına ve bu planlara sahip çıkmalarına bağlıdır.  

Stratejik planlama, bir anlamda geleceğimizin ve değişimin planlanmasıdır. Ülke çapında arzu edilen hayallerin ve ideallerin resmedilmesidir. Aynı zamanda kaliteli ve bilinçli bir yaşantının teminatıdır. Geleceğin planlanması hiç bir şekilde günün kurtarma operasyonu olarak anlaşılmamalıdır. Stratejik planlar, katı bir şablon ve taslaktan öte, tüm hayatımıza ışık tutan esnek bir yol göstericidir.


Sayfa Başına Dön>>